આ પુસ્તક વિશેની મુખ્ય અને ટૂંકી માહિતી નીચે મુજબ છે:
1. વિષયવસ્તુ અને વિભાવના
ગાંધીવાદી શિક્ષણનું તત્વચિંતન: આ પુસ્તકમાં મહાત્મા ગાંધીજીના શિક્ષણ અંગેના દ્રષ્ટિકોણ, તેમની શૈક્ષણિક ફિલસૂફી અને માનવ ઘડતરમાં કેળવણીના સ્થાનનું ઊંડાણપૂર્વક પૃથક્કરણ કરવામાં આવ્યું છે.
નાઈ તાલીમ (બુનિયાદી શિક્ષણ): ગાંધીજીએ આપેલી 'બુનિયાદી શિક્ષણ'ની વિભાવના—જેમાં બાળકને માતૃભાષામાં, સ્વાવલંબી બનાવીને અને હસ્તઉદ્યોગ દ્વારા શિક્ષણ આપવાની વાત છે—તેનો સૈદ્ધાંતિક અને વ્યવહારિક અભ્યાસ આમાં રજૂ થયો છે.
2. મુખ્ય વિશેષતાઓ
સર્વાંગી વિકાસ (3Hs - Head, Heart, Hand): શિક્ષણ એટલે માત્ર અક્ષરજ્ઞાન કે મગજનો વિકાસ નહીં, પરંતુ મસ્તક (Head), હૃદય (Heart) અને હાથ (Hand)—એટલે કે બુદ્ધિ, નૈતિકતા/ભાવનાઓ અને શારીરિક શ્રમનો સમન્વય થવો જોઈએ તે સિદ્ધાંત આ પુસ્તકનો મુખ્ય આધાર છે.
ચારિત્ર્ય ઘડતર અને નૈતિક મૂલ્યો: ડૉ. મણિભાઈ પટેલે દર્શાવ્યું છે કે ગાંધીજીની કેળવણીનો અંતિમ ધ્યેય કેવળ આજીવિકા કે નોકરી મેળવવાનો ન હતો, પરંતુ સાચું ચારિત્ર્ય નિર્માણ અને માનવતાના મૂલ્યો ખીલવવાનો હતો.
શિક્ષણશાસ્ત્રીય દ્રષ્ટિકોણ: પુસ્તકમાં ગાંધીજીના વિચારોની સરખામણી અન્ય ભારતીય તથા પશ્ચિમી કેળવણીકારોના વિચારો સાથે કરીને તેને આધુનિક યુગના સંદર્ભમાં મૂલવવામાં આવ્યા છે.
3. મહત્વ અને ઉપયોગિતા
શિક્ષકો, કેળવણીકારો, B.Ed. / M.Ed. ના વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે સંશોધન કરતા અભ્યાસુઓ માટે ગાંધીવાદી શિક્ષણ પદ્ધતિને શૈક્ષણિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં સમજવા માટે આ પુસ્તક એક અનિવાર્ય અને માર્ગદર્શક ગ્રંથ છે.
00 Comments
Loading reviews...