આ પુસ્તક વિશેની મુખ્ય અને ટૂંકી માહિતી નીચે મુજબ છે:
1. વિષયવસ્તુ અને તુલનાત્મક અભ્યાસ
બે મહાન યુગપુરુષો: આ પુસ્તકમાં ભગવાન બુદ્ધ (બૌદ્ધ ધર્મના સ્થાપક) અને ભગવાન મહાવીર (જૈન ધર્મના ૨૪મા તીર્થંકર) ના જીવન, સંદેશ અને તત્વજ્ઞાનનો ઊંડો અને સમન્વયકારી અભ્યાસ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
સમકાલીન ભૂમિકા: બુદ્ધ અને મહાવીર બંને એક જ સમયગાળામાં (ઈ.સ. પૂર્વે ૬ઠ્ઠી સદી) થયા હોવાથી, તે સમયની સામાજિક, ધાર્મિક અને વૈદિક કુરિવાજોથી ભરેલી પરિસ્થિતિઓમાં આ બંને મહાપુરુષોએ લાવેલી ક્રાંતિનું સુંદર આલેખન આમાં મળે છે.
2. મુખ્ય વિશેષતાઓ અને વિચારો
અહિંસા અને કરુણા: બંને તત્વચિંતકોએ આતંક, પશુબલી અને હિંસા સામે અહિંસા (Ahimsa), દયા અને કરુણાનો જે અમર સંદેશ આપ્યો તેને કિશોરલાલ મશરૂવાળાએ તાર્કિક રીતે સમજાવ્યો છે.
જ્ઞાન અને આચારપક્ષ: બુદ્ધનો 'અષ્ટાંગ માર્ગ' અને ભગવાન મહાવીરનો 'ત્રિરત્ન' (સમ્યગ દર્શન, સમ્યગ જ્ઞાન, સમ્યગ ચારિત્ર્ય) નો માર્ગ વાચકો માટે અત્યંત પ્રાંજલ અને સરળ ગુજરાતી ભાષામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.
નિષ્પક્ષ અને તટસ્થ દ્રષ્ટિકોણ: લેખકે કોઈ એક ધર્મ તરફ પક્ષપાત રાખ્યા વિના, બંને દર્શનોના આત્મા, મોક્ષ, તપ અને નૈતિકતા અંગેના સમાન તથા જુદા પડતા વિચારોનું તટસ્થ મૂલ્યાંકન કર્યું છે.
3. મહત્વ અને ઉપયોગિતા
જૈન ધર્મ અને બૌદ્ધ ધર્મના મૂલ્યોને તથા ભારતીય શ્રમણ સંસ્કૃતિના ઇતિહાસને એક જ નાનકડા ગ્રંથમાં ઊંડાણપૂર્વક સમજવા માટે આ પુસ્તક ઉત્કૃષ્ટ સંદર્ભ સમાન છે.
ગાંધીવાદી વિચારધારા અને ભારતીય તત્વજ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા અભ્યાસુઓ માટે આ એક અનિવાર્ય વાચન છે.
00 Comments
Loading reviews...